Θέλω να μπορώ να απολαύσω τη ζωή.

Είναι δικαίωμά μου!

Ήπιες μορφές άσκησης στην καθημερινότητα του ασθενούς

Είναι δεδομένα τα οφέλη της άσκησης καθώς συνεισφέρει στην καλή υγεία, την ευεξία και τη βελτίωση της διάθεσης. Αυτό ισχύει για όλους ασθενείς και μη. Στην περίπτωση των καρκινοπαθών θα βοηθήσει τον ασθενή να νοιώσει καλύτερα και να αυξήσει την ενέργειά του, κάτι που είναι ζητούμενο κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Υπάρχουν συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές, οι οποίες αναφέρουν πως συστήνεται περίπου μισή ώρα μέτριας έντασης άσκησης πέντε φορές την εβδομάδα. Κατά περίπτωση μπορεί να υπάρξει αύξηση της χρονικής διάρκειας, της συχνότητας ή της έντασης, κάτι το οποίο εξαρτάται από τον ασθενή, το στάδιο της θεραπείας κ.α., ενώ πάντα χρειάζεται και η ενημέρωση του θεράποντος ιατρού.

Ποια είναι η μορφή άσκησης επίσης είναι θέμα επιλογής. Θα πρέπει όμως να είναι ξεκάθαρο πως ακόμη και εάν δεν επιλεγεί κάποιος συγκεκριμένος τύπος ο ασθενής μπορεί να βάλει στην καθημερινότητά του κάποιες συνήθειες που βοηθούν προς την κατεύθυνση αυτή.

Πρώτη και βασικότερη είναι βέβαια το περπάτημα, το οποίο συστήνεται από κάθε γιατρό για την αλλαγή του σύγχρονου τρόπου ζωής με πολλαπλά οφέλη.

Από εκεί και πέρα μπορεί ένας ασθενής μπορεί να χρησιμοποιεί λιγότερο τον ανελκυστήρα και περισσότερο τις σκάλες ή να συνηθίζει να διανύει την απόσταση ανάμεσα σε δύο στάσεις (ή και περισσότερες) με τα πόδια. Να συνδυάζει το διάλλειμα της δουλειάς ή την προσέλευση στον γιατρό με μια συγκεκριμένη διαδρομή. Ακόμη και μια σειρά απλών ασκήσεων δύο ή τρεις φορές τη μέρα μπορούν να επιφέρουν αποτέλεσμα. Οικιακές εργασίες, καθαρισμοί, κηπουρικές εργασίες βοηθούν προς την επίτευξη του στόχου. Μαθήματα χορού ή η συμμετοχή σε έναν σύλλογο παραδοσιακών χωρών είναι επίσης μια εναλλακτική.

Όλα αυτά είναι ήπιες μορφές άσκησης που ανάλογα με τον ρυθμό ζωής ή της προσωπικές επιθυμίες του καθενός μπορούν να βοηθήσουν στο να αλλάξει η καθημερινότητα του ασθενούς και να εντάξει σταδιακά την άσκηση στη ζωή του χωρίς να πιεστεί σωματικά ή ψυχολογικά.

Μπορεί η άσκηση να έχει θετικές συνέπειες στη ζωή όλων ακόμη και των ασθενών, αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να υπάρχει η σχετική καθοδήγηση. Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας έχει δημοσιεύσει τα Πρωτόκολλα Θεραπευτικής άσκησης ως συμπληρωματική θεραπεία στον καρκίνο. Σύμφωνα με αυτά έχει αποδειχθεί πως οι καρκινοπαθείς έχουν σημαντικό όφελος να διατηρούν ένα επίπεδο καλής σωματικής δραστηριότητας τόσο κατά την περίοδο της θεραπείας όσο και μετά την ολοκλήρωσή της.

Επισημαίνεται βέβαια πως λόγω της «ετερογένειας των κλινικών συμπτωμάτων στους καρκινοπαθείς, αλλά και της ετερογένειας του κλινικού σταδίου της νόσου ανά περίπτωση δεν είναι δυνατόν να οριστεί ένα ενιαίο και ακριβούς σύστασης ‘‘πρωτόκολλο θεραπευτικής άσκησης’’». Σύμφωνα όμως με την Αμερικανική Αθλητιατρική Εταιρεία το γενικό συμπέρασμα είναι πως οι ενδείξεις για την ασφάλεια της άσκησης είναι επαρκείς, ενώ είναι πρόσφορη ως συμπληρωματική θεραπεία για όσους καρκίνους εξετάστηκαν.

Έτσι δίνεται μια γενική κατεύθυνση, η οποία περιλαμβάνει 30’ έως 60’ σωματικής δραστηριότητας μέτριας έως υψηλής έντασης για 3 έως 5 μέρες την εβδομάδα. Τα πρωτόκολλα διαφοροποιούνται ανάλογα με την πορεία της νόσου, ενώ θεωρείται αναγκαία η εξατομίκευση, η επιλογή δηλαδή διαφορετικής άσκησης για κάθε ασθενή.

Αυτό όμως στο οποίο αξίζει να δώσουμε ιδιαίτερη προσοχή είναι το γεγονός πως ο θεράπων ιατρός είναι αυτός που έχει τον συντονισμό και συναποφασίζει μαζί με τους επαγγελματίες υγείας και άσκησης τόσο για τον τύπο της άσκησης όσο και για την ένταση και τη διάρκειά της, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλες τις σχετικές παραμέτρους, ενώ καθορίζει και το εάν και πότε απαιτείται επίβλεψη από ιατρό.

Μπορείτε εδώ να δείτε αναλυτικά τα σχετικά πρωτόκολλα:   https://www.moh.gov.gr/articles/kentriko-symboylio-ygeias-ndash-kesy/kateythynthries-odhgies

Το Gustave Roussy είναι ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα καρκίνου στην Ευρώπη. Πριν μερικά χρόνια μπορούσες να διαβάσεις δεκάδες άρθρα για το πρόγραμμά του «Mieux Vivre le Cancer», πως δηλαδή να ζήσεις καλύτερα με τον καρκίνο. Ένα καινοτόμο πρόγραμμα προσωπικής βοήθειας που έδινε ιδιαίτερη έμφαση στην ευεξία και την αυτοβελτίωση, τη φυσική άσκηση και την τέχνη κατά την παραμονή στο νοσοκομείο ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Στις περισσότερες αναφορές δινόταν έμφαση στο ότι στην άσκηση περιλαμβανόταν το καράτε και το Τσι Κουνγκ. Μέσω της έναρξης ή συνέχισης της άσκησης – πάντα προσαρμοσμένης στις ανάγκες κάθε ασθενή – γινόταν μια προσπάθεια για έλεγχο του άγχους και για την αντιμετώπιση των πιο δύσκολων περιόδων της θεραπείας. Κι αν το καράτε είναι γνωστό στους περισσότερους το Τσι Κουνγκ έμοιαζε πιο ιδιαίτερο καθώς αφορά ένα ολιστικό σύστημα για να συντονιστεί το σώμα, η κίνηση, η αναπνοή. Ένα σύστημα διαλογισμού με σκοπό την πνευματικότητα και την υγεία με ρίζες στην κινεζική ιατρική και φιλοσοφία αλλά και τις πολεμικές τέχνες.

Στην πορεία του χρόνου παρόμοιες μορφές άσκησης άρχισαν να εμφανίζονται ακόμη περισσότερο, καθώς θεωρείται πως βοηθούν τους ασθενείς στην αντιμετώπιση της ασθένειας και της θεραπείας στην οποία υποβάλλονται.

Αυτό είναι ένα ενδεικτικό δείγμα του ότι η άσκηση σε οποιαδήποτε μορφή μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή. Ο καθένας μπορεί να βρει κάτι που του ταιριάζει και μπορεί να αποκομίσει οφέλη.  Σε συνεργασία με τον γιατρό του και άλλους ειδικούς μπορεί να εντάξει στο πρόγραμμά του κάποια μορφή ηπιότερης ή εντατικότερης άσκησης, από την οποία μόνο ωφελημένος μπορεί να βρει.

Δείτε σχετικές πληροφορίες στο: https://www.gustaveroussy.fr/fr/mieux-vivre-le-cancer/activite-physique

Η άσκηση στον καρκίνο είναι σίγουρα ένα από τα θέματα που δύσκολα θα απασχολήσουν έναν ασθενή ιδίως το πρώτο διάστημα της διάγνωσης. Βέβαια και αυτό εξαρτάται από τον μέχρι τη στιγμή εκείνη τρόπο ζωής του, αφού σήμερα ολοένα και περισσότεροι έχουν εντάξει κάποιου είδους γυμναστική στην καθημερινότητά τους.

Σε κάθε περίπτωση όμως αργά ή γρήγορα κάθε ασθενής θα πρέπει είτε μόνος του είτε μετά την καθοδήγηση του γιατρού του να ασχοληθεί με το θέμα. Είναι διαπιστωμένο πως οι καρκινοπαθείς σε μεγάλο ποσοστό μετά τη διάγνωση περιορίζουν την κίνησή τους, μάλιστα παλιότερες έρευνες έκαναν λόγο για ένα ποσοστό μείωσης της κινητικότητας κατά 30 %.

Πρόκειται όμως για ένα συνηθισμένο λάθος, το οποίο σταδιακά πάντως έχει αλλάξει. Κι αυτό γιατί ολοένα και περισσότεροι αντιλαμβάνονται τα σημαντικά οφέλη της άσκησης και της άθλησης. Ενδεικτικά και μόνο μπορούν να αναφερθούν η αύξηση της ανθεκτικότητας, η μείωση των στρεσογόνων ορμονών, ο περιορισμός της κόπωσης και της ναυτίας που συνοδεύουν τη χημειοθεραπεία.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί πως λέγοντας άσκηση, δεν εννοείται απαραίτητα κάποιο άθλημα ή έντονη γυμναστική. Μπορεί ο όρος να αφορά και συγκεκριμένες ασκήσεις ακόμη και μέσα στο σπίτι, τις οικιακές δουλειές ή το περπάτημα, που μπορούν να επιφέρουν παρόμοια θετικά αποτελέσματα.

Άλλωστε η γυμναστική σταδιακά θεωρείται ως ένα είδος συνοδευτικής θεραπείας με τον αριθμό των ασθενών που την ακολουθούν να αυξάνεται σταδιακά. Άλλωστε ακόμη και η καταπολέμηση της παχυσαρκίας ή η έξοδος από το σπίτι είναι παράγοντες που μπορούν να βοηθήσουν στη θεραπεία.

Θα πρέπει πάντως σε κάθε περίπτωση να είναι ενήμερος ο γιατρός, καθώς αυτός θα καθοδηγήσει τον ασθενή και θα τον ενημερώσει και για όσα προβλέπονται από συγκεκριμένα πρωτόκολλα θεραπευτικής άσκησης.